Γραφίτης, νιόβιο, τιτάνιο: 25 κρίσιμες πρώτες ύλες της Γροιλανδίας που επιδιώκει μανιωδώς ο Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι θέλει τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Όμως κάτω από τους πάγους του αρκτικού νησιού κρύβεται κάτι πολύ πιο πολύτιμο: σπάνιες γαίες, κρίσιμα ορυκτά και ένα γεωπολιτικό στοίχημα δισεκατομμυρίων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές -σε όλους τους τόνους- ότι θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Με το πρόσχημα του «Χρυσού Θόλου» και την ενίσχυση της αμερικανικής άμυνας απέναντι σε εξωτερικές απειλές, εμφανίζεται αποφασισμένος να «βάλει χέρι» στους φυσικούς πόρους του αρκτικού νησιού.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: τι φυσικούς πόρους διαθέτει πραγματικά η Γροιλανδία και γιατί έχει μετατραπεί σε γεωπολιτικό μήλον της έριδος;

Γιατί ο Τραμπ θέλει τη Γροιλανδία - Οι σπάνιες γαίες κάτω από τον πάγο

Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας δεν περιορίζεται στη γεωγραφία της. Κάτω από τον πάγο, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, βρίσκεται ένας ορυκτός πλούτος που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία και την αμυντική βιομηχανία.

Πιστεύεται ότι η Γροιλανδία διαθέτει μεγάλα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Λέγεται επίσης ότι φιλοξενεί τη συντριπτική πλειοψηφία των πρώτων υλών που θεωρούνται κρίσιμες για την ηλεκτρονική, την πράσινη ενέργεια και άλλες στρατηγικές και στρατιωτικές τεχνολογίες, με τον Τραμπ να πιέζει προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσβαση των ΗΠΑ σε αυτές.

Συνολικά, 25 από τα 34 ορυκτά που θεωρούνται «κρίσιμες πρώτες ύλες» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βρίσκονται στη Γροιλανδία. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται ο γραφίτης, το νιόβιο και το τιτάνιο, σύμφωνα με έκθεση της Γεωλογικής Υπηρεσίας Δανίας και Γροιλανδίας του 2023.

Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας «δεν αφορά μόνο την άμυνα», δήλωσε ο γερουσιαστής Ted Cruz, Ρεπουμπλικανός από το Τέξας, σε ακρόαση της Γερουσίας πέρυσι σχετικά με την πιθανή απόκτηση της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας τα «τεράστια αποθέματα σπάνιων γαιών» του νησιού.

Αρκετές φορές, ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει τη σημασία αυτών των πόρων. Προτιμά να διατυμπανίζει ότι τον προβληματίζει η αυξανόμενη ρωσική και κινεζική επιρροή στην περιοχή, προκειμένου να δικαιολογήσει τους ισχυρισμούς του ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «έχουν» το νησί.

«Θέλω τη Γροιλανδία για λόγους ασφαλείας - δεν τη θέλω για τίποτα άλλο», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, επισημαίνοντας εν μέρει τη δυσκολία εξερεύνησης στην περιοχή της Αρκτικής.

«Πρέπει να μπεις 7,5 μέτρα μέσα στον πάγο για να κάνεις εξόρυξη. Δεν είναι κάτι που πολλοί άνθρωποι πρόκειται να κάνουν ή θέλουν να κάνουν».

Ωστόσο, η πρόσβαση στους φυσικούς πόρους του νησιού έχει τεθεί σε μεγάλο βαθμό στο παρασκήνιο για την κυβέρνηση, η οποία έχει θέσει την οικονομία των ΗΠΑ στο επίκεντρο του γεωπολιτικού της οράματος και έχει θέσει ως προτεραιότητα την καταπολέμηση της κυριαρχίας της Κίνας στη βιομηχανία σπάνιων γαιών.

Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τον έλεγχο της Γροιλανδίας αφορά «πρωτίστως την πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους και το μπλοκάρισμα της πρόσβασης της Κίνας», σύμφωνα με τον Steven Lamy, καθηγητή διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας.

«Μια ισχυρή εμπορική ευκαιρία»

Ακόμη και πριν από τη δεύτερη θητεία του Τραμπ, οι ΗΠΑ είχαν φροντίσει να συσφίξουν τους δεσμούς τους με τη Γροιλανδία με το άνοιγμα του προξενείου τους στην πρωτεύουσα του νησιού, Νουούκ, το 2020, ανταποκρινόμενες στην αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική, όπως σημειώνει το BBC.

Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στην εξουσία, οι σύμμαχοί του έχουν τονίσει την εμπορική δυναμική του νησιού, καθώς οι αυξανόμενες θερμοκρασίες διευρύνουν τις θαλάσσιες οδούς και τις ευκαιρίες για εξερεύνηση των αλιευτικών και άλλων φυσικών πόρων της περιοχής, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με την άμυνα, όπως η ενέργεια και τα κρίσιμα ορυκτά, τα οποία η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρεί προτεραιότητα.

«Πρόκειται για τις ναυτιλιακές οδούς. Πρόκειται για την ενέργεια. Πρόκειται για την αλιεία. Και, φυσικά, πρόκειται για την αποστολή σας, η οποία είναι να μας διατηρεί ασφαλείς και να παρακολουθεί το διάστημα, να παρακολουθεί τους αντιπάλους μας και να διασφαλίζει ότι ο αμερικανικός λαός μπορεί να κοιμάται με ασφάλεια στα σπίτια του, μέρα με τη μέρα», δήλωσε πέρυσι σε αμερικανικά στρατεύματα στη Γροιλανδία ο Mike Waltz, ο νυν πρεσβευτής των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη και τότε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ.

Και ο κυβερνήτης της Λουιζιάνα, Jeff Landry, δήλωσε στο CNBC πρόσφατα ότι ο Τραμπ ήταν ένας «επιχειρηματικός πρόεδρος» που πίστευε ότι το νησί αντιπροσώπευε «μια ισχυρή εμπορική ευκαιρία».

Τα σχέδια για τις σπάνιες γαίες

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η κυβέρνηση Τραμπ ενέκρινε την πιθανότητα υποστήριξης ενός μεταλλευτικού έργου μιας αμερικανικής εταιρείας στη Γροιλανδία, μέσω χρηματοδότησης 120 εκατομμυρίων δολαρίων (102 εκατομμυρίων ευρώ) από την Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το σχέδιο βασίστηκε σε συμφωνίες της κυβέρνησης Τραμπ με την Αυστραλία και την Ιαπωνία, καθώς και με ιδιωτικές εταιρείες, για να εξασφαλίσει την πρόσβαση των ΗΠΑ στην προμήθεια και την παραγωγή σπάνιων γαιών, μιας βιομηχανίας που πλέον κυριαρχείται από την Κίνα.

Ο Dr Patrick Schröder, ανώτερος ερευνητής στο Chatham House, δήλωσε ότι η κλίμακα των κρίσιμων ορυκτών αποθεμάτων της Γροιλανδίας έχει τη δυνατότητα να «αλλάξει τα δεδομένα» για τις ΗΠΑ, επιτρέποντάς τους να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα - μια βασική προτεραιότητα για την αμερικανική κυβέρνηση.

Ωστόσο, οι επικριτές των σχεδίων του Τραμπ στο νησί λένε ότι δεν είναι σαφές γιατί ο έλεγχος των ΗΠΑ θα ήταν απαραίτητος για την πρόσβαση στους πόρους του νησιού.

Γιατί η εξόρυξη στη Γροιλανδία είναι δύσκολη

Οι αναλυτές προειδοποιούν επίσης ότι η αξιοποίησή τους είναι πιο εύκολο να λέγεται παρά να γίνεται.

Μεταξύ άλλων προκλήσεων, η εξόρυξη στη Γροιλανδία είναι επί του παρόντος ακριβή και παρεμποδίζεται από τις σοβαρές καιρικές συνθήκες, την έλλειψη υποδομών και το μικρό εργατικό δυναμικό, δήλωσε ο Lamy.

Ενώ έχουν δοθεί άδειες εξερεύνησης για 100 οικόπεδα του νησιού, υπάρχουν μόνο δύο παραγωγικά ορυχεία στη Γροιλανδία.

«Η Γροιλανδία προσπαθεί εδώ και πολύ καιρό να προσελκύσει εξωτερικές επενδύσεις στις εξορυκτικές της βιομηχανίες και δεν είχε πολλή τύχη επειδή δεν υπήρχε πραγματικά η επιχειρηματική ευκαιρία», δήλωσε ο Mikkel Runge Olesen, ανώτερος ερευνητής στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών.

«Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν τεράστιες ποσότητες ορυκτών διαφόρων ειδών στη Γροιλανδία. Ωστόσο, η εξόρυξη αυτών των ορυκτών κοστίζει επίσης πολλά χρήματα».

Αλλά ο καθηγητής Andrew Shepherd, διευθυντής του Κέντρου Πολικής Παρατήρησης και Μοντελοποίησης, δήλωσε ότι η ταχεία τήξη των στρωμάτων πάγου διευκολύνει ολοένα και περισσότερο τη διαδικασία, εκθέτοντας βράχους για πιθανή εξόρυξη και δημιουργώντας απορροή ποταμών.

«Η παραδοσιακή διεξαγωγή όλης της επιτόπιας εργασίας ήταν πολύ δύσκολη, επειδή πρέπει να μεταφέρουμε ενέργεια σε απομακρυσμένες περιοχές», δήλωσε στο BBC.

«Με το λιώσιμο των πάγων, αποκτώνται δυνατότητες για υδροηλεκτρική ενέργεια στην περιοχή, όπου εκτίθεται η γη... οπότε αυτό παρουσιάζεται ως μια ενδιαφέρουσα προοπτική».

Η Jennifer Spence, διευθύντρια της Αρκτικής Πρωτοβουλίας στη Σχολή Κένεντι του Χάρβαρντ, δήλωσε ότι όσον αφορά την εξόρυξη στη Γροιλανδία, «όλα έχουν να κάνουν με τις δυνατότητες».

Παρόλα αυτά, πιστεύει ότι η στρατηγική θέση του νησιού για τη ναυτιλία και τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών ήταν βασικοί παράγοντες που τράβηξαν την προσοχή του Τραμπ.

«Η λογική του Τραμπ είναι ότι υπάρχει μια επιτακτική ανάγκη εθνικής ασφάλειας», είπε η Spence. «Η πεποίθησή μου είναι ότι αυτό έχει πολύ περισσότερο οικονομικό κίνητρο».